يوگا و اچ آي وي
....استرس چه به صورت مضمن و چه به صورت حاد محصول تغییرات زیستی است که نه تنها مضر است بلکه می تواند برای هر کسی خطرناک باشد ، مخصوصاً کسانی که دچار اختلال و ضعف در سیستم ایمنی بدنشان هستند . با همه ی این فشارهای عصبی اینکه بخواهیم حتی برای چند دقیقه افکارمان را از دنیای اطراف رها کنیم کار مشکلی است و این دقیقاً همان کاری است که توسط یوگا می توانید انجام دهید[8].
سوامی پراگیامورتی ساراسواتی[9]که بیش از بیست سال معلم یوگا بوده است معتقد است در طول این مدت دگرگونی های عجیبی در زندگی شخصی اش اتفاق اُفتاده است و در مورد شاگردانش نیز بهبود چشمگیری از سلامت جسمانی به ویزه در بیماری های مرتبط با استرس ، رشد اعتماد به نفس و خلاقیت و شناخت عمیقی از خود و«معنای زندگی» را شاهد بوده است . وی می گوید :«من یقین دارم که تکنیکهای مختلف یوگا فواید جامع و ویژه ای را برای مبتلایان به ایدز به همراه دارد . شیوه های مختلف پاکسازی در هاتایوگا مانند شانکاپراکشالانا[10] می تواند به سم زدایی بدن کمک کند. موجب تقویت سیستم تیمنی شود . یوگانیدرا[11] به کاهش فوری تنش کمک می کند ، مراقبه[12] افراد را در در درک وضعیت فعلی و علل آن و خویشتن دوستی در هر شرایطی کمک می کند . در این باره من موارد منتشر نشده اما مستندی را مطالعه نموده ام که گویای این مطلب است افرادی که به طرز معجزا آسایی شرایط زندگی خود را دگرگون کرده اند همگی به یک بعد معنوی در زندگی خود دست یافته اند»[13].
جیوانا هیمن[14] مربی یوگای انستیتو ی انتگرال سانفرانسیسکو می گوید : «برای انجام تمرینهای یوگا ما نیاز به یک مکان آرامش بخش و یک عده از افراد همجهت داریم ». کلاسهای هیمن فقط متشکل از آساناها و فلسفه ی یوگا با هدف کاهش استرس برای مبتلایان به ایدز نیست ، بلکه ترکیبی از مراقبه و گفتمان های گروهی در جهت مطرح نمودن«احساسات نهفته» در اینگونه بیماران است که البته هیمن معتقد است می تواند به خودی خود علت تسریع و پیشروی بیماری باشد[15] .
بروک میرز[16] مربی یوگا در موسسه ی آینگار[17] در شهر نیویورک ، در کلاسهایش برای بیماران مبتلا به اچ آی وی و ایدز بیشتر بر وضعیت های جسمانی تأکید می کند . میرز بر این باوراست که چهار وضعیت جسمانی وجود دارد که هر کسی باید هر روزه آنها را انجام دهد . مخصوصاً افراد ناقل ویروس اچ آی وی . این وضعیت ها عبارت اند از : ایستادن روی دست ، ایستادن روی شانه ، پل و گاوآهن . این چهار وضعیت منجر به تقویت بنیه ، انعطاف پذیری ، رهایی اندام های شکمی و جریان بهتر خون در بدن می شود[18].
جین بالت[19] به محض اینکه متوجه شد به ایدز مبتلا شده است بی درنگ و پس از یک هفته در کلاس های یوگای موسسه ی انتگرال نیویورک ثبت نام نمود. بالت بر این اعتقاد است که احساس مسئولیت در برابر زندگیتان است که به شما حیات می بخشد . او می گوید : « شما خیلی کارها می توانید برای خودتان بکنید. تهیه ی دارو ، غذای سالم ، استراحت کافی ، و توجه به جسم و ذهن از آن جمله هستند» . او همچنین می گوید : « یوگا موجب شد که من از تمام افکار مزاحم رها شوم »[20] .
استیو مک کنی[21] از شاگردان یوگا در دنور[22] کلرادو است . او بیش ازچهارده سال مبتلا به ویروس اچ آی وی است و معتقد است که یوگا به او کمک زیادی کرده است . او می گوید : « یوگا انواع و اقسام فواید را برای شما در بر دارد . از جمله استحکام ، انعطاف پذیری ، تمرکز و افزایش خودآگاهی» . همچنین یوگا به مک کنی کمک کرد که علایم اچ آی وی مخوصاً عوارض جانبی ناشی از مصرف دارو را کنترل کند . در ادامه او می گوید : « هرچه در یوگا متبحرتر شوید ف بیشتر متوجه می شوید که کدام وضعیت ها برایتان مناسب تر است و این کاملاً به تأثیری که در بدنتان بر جای می گذارد بستگی دارد . وضعیت هایی خاصی در یوگا برای کاهش خستگی ، اسهال ، اضطراب و افسردگی وجود دارند »[23].
اگر چه یوگا فواید بسیار زیادی هم برای افراد عادی و هم برای بیماران خاص دارد اما توجه به موارد خاصی نیز لازم و حتی ضروری به نظر می رسد تا بتوانیم به وضعیت مطلوب و تأثیرهای مثبتی برسیم. در زیل برخی از این نکات را ذکر می نماییم .
نکاتی که همه ی پرتوجویان ملزم به رعایت آن می باشند :
1. با شکم خالی و ترجیحاً با روده ی خالی و بعد از اجابت مزاج تمرینات را شروع کنید . لازم است 4 ساعت بعد از یک وعده غذای سنگین و 2 ساعت بعد از میل نمودن غذای سبک شروع به تمرین نمایید .
2. در هنگام تمرینات لباس راحت بپوشید و از پوشیدن جوراب و کفش خودداری کنید .
3. افرادی که بیماری های خاص از جمله : درد در نواحی کمر و باسن ، جابه جایی ستون مهره ها ، انواع آرتریت یا ناراحتی های دیگر ی هستند لازم است قبل از شروع تمرینات یوگا با پزشک متخصص خود مشاوره نمایند .
4. لازم است در هر یک از وضعیت های یوگا تنفس عادی داشته باشید و چشمها ، گوشها ، گلو و شکمتان را از هر گونه انقباض رها کنید .
5. بیش از حد توان به خودتان فشار وارد نکنید . هر گونه فشاری که تمرینها به شما وارد می کنند باید کوتاه و ملایم باشد . اگر هر گونه فشار سخت و طولانی در خود احساس می کنید علامت این است که یا مشکل فیزیکی دارید یا تمرین را اشنباه انجام می دهید. در نتیجه باید به پزشک مراجعه کنید یا مشکلتان را با یک یوگاتراپیست در میان بگذارید .
6. در دوران قاعدگی از تمرینات معکوس (ایستادن روی سر یا شانه و مانند اینها) خودداری نمایید .
7. زنان باردار لازم است با مراجعه به پزشک یا یوگاتراپیست دستورالعمل خاصی برای آماده شدن خود جهت انجام تمرینات یوگا کسب نمایند . و همچنین از حرکت های خم به جلو و یا وضعیت های دیگری که موجب پیچش شکمشان می شود خودداری نمایند.
8. در صورتی که فشارخون بالا ، مشکلات قلبی ، اختلالات مربوط به شبکیه یا شنوایی دارید از انجام تمرینات معکوس اجتناب نمایید . در صورتی که دچار درد در ناحیه ی گردن نیز هستید با یوگا تراپیست مشورت کنید .
9. چنانچه با وضعیت های معکوس آشنایی ندارید یا برایتان سخت است بهتر است برای رفتن به وضعیت ها از کسی کمک بخواهید .
10 . به یاد داشته باشید : هیچ کتاب ، تصویر ، دستورالعمل یا نوشته ای نمی تواند جایگزین
یک مربی کارآزموده ی یوگا شود ، چرا که فقط او میتواند وضعیت ها و حرکتها را با
توجه به شرایط و محدودیت های فیزیکیتان برای شما رده بندی نموده و اشکالات شما را
در حین انجام تمرینات رفع کند[24] .
نکاتی که پرتوجویان مبتلا به اچ آی وی و ایدز ملزم به رعایت آن هستند :
1. یک نفر مراقب مثلاً یک پرستار را به همراه داشته باشید تا شما را برای رفتن به هر یک از وضعیتها در یوگا همراهی کند .
2. از آنجا که خستگی موجب عملکرد ضعیف سیستم ایمنی در بدن می شود به خودتان فشار مضاعف وارد نکنید و در هیچیک از وضعیت ها بدن خود را زیاد از حد گرم نکنید .
3. در صورت مشاهده ی کهیر ، خارش یا سرخی چشمها از گرم کردن بدن خودداری نموده و تمرینات واژگونی (مانند ایستادن روی دست ، سر ،شانه وحالت طاووس) و تمرین آسیاب دستی و و ضعیت های خم به عقب را انجام ندهید .
4. بیمارانی که دچار التهاب شبکیه چشم می باشند نیزنباید بدنشان را گرم کنند .
5. اگر اخیراً یک حمله ی تنفسی داشته اید نیز باید از وضعیت های خم به عقب و آسیاب دستی جداً خودداری کنید زیرا ممکن است نسوج ریوی شما متحمل فشار زیادی شوند[25].
در پایان خاطر نشان می کنیم که اگر چه منابعی در دسترس هستند برنامه خاص تمرینات یوگا را برای بیماران ایدز تدارک دیده و پیشنهاد می کنند ، اما به دلیل خودداری از هر گونه بی احتیاطی و تاکید بر مراجعه به پزشک و یوگاتراپیست از ارائه ی آنها خودداری نموده و درعوض لیست آدرس و شماره تلفن مراکز خاص شناخته شده یوگا در دنیا که مخصوص بیماران اچ آی وی و ایدز است را معرفی می کنیم :
· نیویورک ، نیویورک ، خیابان سیزدهم بلوک 227،موسسه ی یوگای انتگرال.
0586-929(212)
· کالیفرنیا،سانفرانسیسکو،خیابان دالرز شماره ی 770،موسسه ی یوگای انتگرال سانفرانسیسکو.1117-821(415)
· نیوروک ، نیویورک ، خیابان 24،بلوک 27،آپارتمان شماره ی 800، انستیتو آینگار نیویورک .9642-691(212)
· برای اطلاعات بیشتر Living Well Program که یک نوع برنامه ریزی است برای بهتر زیستن و مخصوص بیماران ایدز نیز می باشد و توسط مرکز پزشکی پاسیفیک(Pacific) تهیه و تدارک می شود را مطالعه نمایید . این مرکز در سانفرانسیکو قرار دارد. 3106-923(415)[26].
[1]. Immune Deficiency Acquired
2. vikipedia
3.HIV
4.Yoga
5.http://www.lifepositive.com/body/body-holistic/aids/yoga-therapies.asp
[6].Ayurveda
رک به پانوشت شماره57.
[8] رک به پانوشت شماره5.
Swami Pragyamurti Saraswati.[9]
shankhaprakshalana .[10]
Nidra.[11]
Meditation .[12]
http://www.stayanadayoga.co.za/yoga%20and%20aids.html.[13]
Jivana Heyman.[14]
رک به پانوشت شماره 5.[15]
Brook Meyers.[16]
Iyengar.[17]
رک به پانوشت شماره 5.[18]
Jean Boult.[19]
رک به همان پانوشت شماره 5.[20]
Steve McCeney .[21]
Denver .[22]
رک به همان پانوشت شماره 5.[23]
//www.yogagroup.org/postures.html http:.[24]
رک به پانوشت شماره 24.[25]
رک پانوشت شماره 5 .[26]
آب حیات عشق را در رگ ما روانه کن